Norboy Xoljigitovning ahvoli o‘ta og‘irlashgan.

 Huquqbon, Qiynoqlar  Comments Off on Norboy Xoljigitovning ahvoli o‘ta og‘irlashgan.
May 022011
 

Qamoqdagi huquq faoli Norboy Xoljigitovning ahvoli o‘ta og‘irlashgan

Bo‘rigul Xoljigitova

Bo‘rigul Xoljigitova turmush o‘rtog‘ining ahvoli o‘ta og‘irligini aytadi

Bu haqda Norboy Xoljigitov bilan aprel oyi oxirida Qarshi shahrida joylashgan UYa 64/49 qamoqxonasida ko‘rishgan rafiqasi Bo‘rigul Xoljigitova ma‘lum qildi.

Bo‘rigul Xoljigitova turmush o‘rtog‘i juda ozib ketgani, zo‘r-bazo‘r yurayotgani va qovug‘i atrofida bez paydo bo‘lgani bois o‘tirishga ham qiynalayotganini bayon qildi. Continue reading »

G‘aybullo Jalilov tutqunlikda o‘ziga ko‘rsatilgan shafqatsiz…

 Asosiy erkinliklar, Huquqbon, Maqolalar, Qiynoqlar  Comments Off on G‘aybullo Jalilov tutqunlikda o‘ziga ko‘rsatilgan shafqatsiz…
Feb 022011
 

‘Qiynoqlar hibsdagi G‘aybullo Jalilovni suiqasdga majbur qilgan’

Yaqinlariga G‘aybullo Jalilov bilan 17 oydan keyin ilk bor uchrashishga izn berilgan

2009 yil sentyabrida hibsga olingan inson huquqlari himoyachisi G‘aybullo Jalilov bilan ilk bor uchrashishga izn berilgan rafiqasi Muqaddas Temirovaning aytishicha, eri ular bilan vidolashgan. Continue reading »

…oldinda esa Qirg’iziston kelajagini hal qiluvchi saylovlar.

 Asosiy erkinliklar, Bolalar mehnati, Huquqbon, Korruptsiya, Maqolalar, Qash'shoqliq  Comments Off on …oldinda esa Qirg’iziston kelajagini hal qiluvchi saylovlar.
Sep 212010
 

AQSh sobiq senatori fikricha, Qirg’iziston hali ham Markaziy Osiyoda erkinlik namunasi bo’lishi mumkin

Foto AP

Amerikada region bilan shug’ullanuvchi mutaxassislardan so’rasangiz, deydi Tom Deshl, sizga Qirg’iziston birinchi navbatda AQSh bazasiga mezbon davlat sifatida ahamiyatli ekanini eslatishadi.

Boshqalar bilan ulashing

Shu mavzuda

“Qirg’izistonga safarim davomida Bishkek va janubda rahbarlar va oddiy fuqarolar bilan suhbatlashdim”, deydi Tom Deshl. “Ular mamlakatda tartib bo’lsin, Qirg’iziston barqaror bir jamiyatga aylansin, rahbarlar xalqqa g’amxo’rlik qilsin deydi”.

Amerikada ko’zga ko’ringan arboblardan biri, sobiq senator Tom Deshl yaqinda, avgust o’rtalarida Qirg’izistonga safar qilib, u yerdagi ahvol bilan tanishgan. “Qirg’izistonda kechayotgan voqealar Amerikada ko’p yoritilmaydi”, deydi u.

Bu davlat haqida gap ketganda ham, mavzu doimo Afg’onistondagi urushga bog’lanib ketadi. Tom Deshl fikricha, diktaturalar hukmron Markaziy Osiyoda Qirg’iziston erkinlik namunasi bo’lishi mumkin. AQSh va xalqaro hamjamiyat uni bu yo’lda qo’llab-quvvatlashi lozim.

“Afg’oniston biqinidagi demokratiya” sarlavhali maqolasida, sobiq senator Qirg’izistondagi bugungi manzara, saylovlar va yurt kelajagi haqida mulohaza yuritadi.

Amerikada region bilan shug’ullanuvchi mutaxassislardan so’rasangiz, deydi Tom Deshl, sizga Qirg’iziston birinchi navbatda AQSh bazasiga mezbon davlat sifatida ahamiyatli ekanini eslatishadi.

Manas aerodromi Afg’onistonda jang qilayotgan Amerika askarlari uchun muhim tranzit nuqtasi. U orqali minglab qo’shin olib o’tiladi. Keng tarqalgan qarash shuki, Bakiyev davrida Manas ijarasi hal qilingan masala edi, hozir esa baza taqdiri noma’lum.

Qurmanbek Bakiyev prezidentlikdan ketgach, hokimiyatga kelgan muxolifat nazoratni qo’lga ololmayapti. Zaif hukumat iyun oyidagi qirg’inni to’xtata olmadi. Janubdagi rahbarlar o’ziga xon bo’lib qolgan.

Yaqinlashayotgan saylovlar nima olib kelishi noma’lum. Xullas, Amerika rahbariyatiga Bakiyev bilan ishlash osonroq edi, degan xulosaga keladi kishi.

“Vashington Post” gazetasida yozgan maqolasida, Tom Deshl, AQSh Demokratik Instituti vitse-prezidenti deydiki, Qirg’iziston nafaqat Amerikaga afg’on urushida sherik, balki mintaqada demokratik potensiali eng yuqori davlat ekanini ham unutmaslik kerak.

AP

“Vashington Post” gazetasida yozgan maqolasida, Tom Deshl, AQSh Demokratik Instituti vitse-prezidenti deydiki, Qirg’iziston nafaqat Amerikaga afg’on urushida sherik, balki mintaqada demokratik potensiali eng yuqori davlat ekanini ham unutmaslik kerak.

Respublika hozir tarixiy chorrahada, burilish yoqasida turibdi. Roza Otunbayeva demokratiya ravnaqi yo’lida aniq qadamlar tashlashga ulgurdi: muvaqqat rahbarlarning vakolati cheklangan, yangi konstitutsiya bo’yicha referendum o’tkazildi, oldinda esa Qirg’iziston kelajagini hal qiluvchi saylovlar.

Sobiq senator nazarida Qirg’izistonni bu mashaqqatli davrda qo’llab-quvvatlash AQSh va xalqaro jamoatchilikning burchi. “Qirg’izistonga safarim davomida Bishkek va janubda rahbarlar va oddiy fuqarolar bilan suhbatlashdim”, deydi Tom Deshl.

“Ular mamlakatda tartib bo’lsin, Qirg’iziston barqaror bir jamiyatga aylansin, rahbarlar xalqqa g’amxo’rlik qilsin deydi”.

http://www.voanews.com/uzbek/news/kyrgyzstan-tom-daschle-central-asia-103294999.html

Aug 102010
 

Jalol-Oboddagi hibsxonadan Bishkekka ko’chirilgan o’zbek faoli sudga tortilishi mumkin

Foto © 2010 Nurbek Toktakunov

Azimjon Asqarov qamoqda qiynoqqa solinayotgani haqida aniq ma’lumotlar bor, deydi huquq himoyachisi Shuhrat G’aniyev

Boshqalar bilan ulashing

Shu mavzuda

Qozog’iston, Qirg’iziston va O’zbekiston huquq himoyachilarining mintaqaviy tarmog’i Qirg’iziston prezidenti Roza Otunbayevadan hibsdagi huquq faoli Azimjon Asqarovga nisbatan qiynoqlar to’xtalishini, uning ishi yuzasidan shaffoflik ta’minlanishini talab qilmoqda.

Azimjon Asqarov O’sh va Jalol-Oboddagi qirg’inlarga oid ma’lumotlar yig’ayotgan paytda qamoqqa olingan edi. U “Vozdux” inson huquqlari tashkiloti rahbari. Huquq-tartibot organlari Azimjon Asqarovni etnik nizo qo’zg’atganlikda ayblamoqda.

Jalol-Obod viloyati Bozorqo’rg’on tumanidagi hisbxonada saqlanayotgan faol, so’nggi ma’lumotlarga ko’ra, Bishkek qamoqxonasiga ko’chirilgan.

Qozog’iston, Qirg’iziston va O’zbekiston huquq himoyachilaridan iborat guruh Azimjon Asqarov ishi bo’yicha Qirg’iziston prezidenti va Bosh prokuroriga yo’llagan murojaatini boshqa ko’plab davlatlar va xalqaro miqyosdagi inson huquqlari tashkilotlari yoqlab chiqqan va bu harakatga qo’shilgan.

O’zbekistonlik huquq himoyachisi Shuhrat G’aniyevning aytishicha, murojaatdan asosiy maqsad Asqarov ishini oydinlashtirish va unga nisbatan qo’llanilayotgan qiynoqlarni to’xtatishdir.

“Birinchi ko’rsatmoqchi bo’lgan yordamimiz bu ishni fosh etish, jarayonda ochiqlikka, shaffoflikka erishish. Uni ikki oydan buyon hibsxonada saqlashadi. Oldiga biror himoyachini kirishi ham qiyin bo’ldi. Bir iloj qilib kirgan advokatning aytishicha, Asqarov badanida aniq va ravshan ko’rinib turgan qiynoq izlari juda ko’p. Avval uni tartibsizliklarda ishtirok etganlikda ayblashdi, keyinchalik esa uning bu voqealarga daxli yo’qligi aniqlandi”, – deydi Shuhrat G’aniyev.

Azimjon Asqarov O’sh va Jalol-Oboddagi qirg’inlar paytida o’ldirilgan odamlar, zo’ravonlik qurbonlari, yoqib yuborilgan uylar haqida ma’lumot to’plagan kam sonli faollardan biri.

Huquq himoyachilarining aniqlashicha, Asqarov Bozorqo’rg’ondagi hibsxonadan Bishkekka ko’chirilib, u yerda sud jarayoni o’tkazish rejalanmoqda. Maxsus sudyalar tanlanayotgani haqida xabarlar bor.

“Bizdagi ma’lumotga ko’ra, uni O’sh va Jalol-Oboddagi tartibsizliklar ortida turgan asosiy shaxs, buzg’unchi sifatida sud qilishmoqchi”, – deydi Shuhrat G’aniyev.

Markaziy Osiyo huquq himoyachilari Asqarov ishi bo’yicha  o’z kengashini tuzib, unga yurist va advokatlar jalb qilingan.

Roza Otunbayevaga qilingan murojaatda bu mutaxassislar Asqarov ishi bilan tanishish imkoniyatini talab qilmoqda.

O’sh va Jalol-Obod qirg’inida yuz mingdan oshiq o’zbek Qirg’izistondan qochib chiqishga majbur bo’ldi. Ular O’zbekistonda vaqtinchalik boshpana topib, 27 iyundagi referendum arafasida yana vataniga qaytdi.

Shundan keyin, deydi ular, Qirg’izistonda huquq-tartibot organlari tomonidan o’zbek aholiga nisbatan tazyiqlarning yangi to’lqini boshlandi.

Jamoatchilik nazarida qirg’iz hukumati qirg’inda o’zbeklarning o’zi aybdor deb chiqib, ularni javobgarlikka tortish harakatida. Hozirgacha 800 ga yaqin jinoiy ish ochilgan, aksariyatida o’zbeklar – ayblanuvchilar.

“Yagona bir millatda iborat bo’lgan tergov komissiyasi hech qanchon bu voqealar yuzasidan adolatli, xolis xulosa chiqarmaydi. Bu yerda xalqaro tashkilotlar ishtirok etishi kerak. Aks holda, bundan yigirma yil avval bo’lgani kabi aybning hammasi o’zbeklarga qo’yiladi. Ular yordamsiz qoladi, hech kim jazolanmaydi. O’zbeklarga nisbatan tazyiqlar hamon davom etayapti ”, – deydi mahalliy jurnalist Yoqubjon Xo’jamberdiyev.

Qirg’iz hukumati O’sh va Jalol -Obodda komendantlik soatini bekor qilgach, o’zbek aholi orasida xavotir yanada kuchaygan. Ular nafaqat qirg’iz millatchilari, balki hukumat tomonidan ham bosim o’tkazilayotganini, tinimsiz tintuvlardan to’yganini aytadi. Xavfsizlik kuchlari to’satdan bostirib kirib, xonadonlarni ag’dar-to’ntar qilayotgan, yigitlarning qo’lini bog’lab hech qanday hujjat ko’rsatmay olib ketayotgan hollar juda ko’p.

Qirg’izistonda shu yilning 10 oktabrida parlament saylovlari o’tishi e’lon qilingan.

Ta’qib va tazyiq ostida yashayotgan o’zbeklar siyosiy hayotdan chetlatilgani va hukumatga nisbatan ishonchi butunlay yo’qolgani, imkoniyat topsa  Qirg’izistondan chiqib ketishga tayyor ekanini yashirmaydi.

http://www1.voanews.com/uzbek/news/Azimjon-Asqarov-Kyrgyzstan-International-Appeal-100344809.html

Mar 262010
 
O’zbekistonlik muhojirlar Rossiyada noiloj ahvolda


25/03/2010
O'zbek mehnat muhojirlari
Rossiya ish izlab borgan o’zbekistonliklar

Rossiya muhojirlar federatsiyasi Kremlni hujjatsiz migrantlarga qo’yilgan taqiqlarni olib tashlashga chaqirmoqda.

Tashkilotga ko’ra bir necha million mehnat muhojirlari noqoqonuniy tarzda mehnat qilishga majbur. O’zbekistondan Rossiyaga borib tirikchilik qilayotganlarning aksariyati ham shu toifaga kiradi.

Rossiya muhojirlar federatsiyasining bildirishicha Rossiyadagi muhojirlar soni bugun 16 millionga yaqinlashgan. Ularning bir necha millioni ishlash uchun zarur hujjatlarga ega emas.

Tashkilot pozitsiyasi shuki, rasmiy qog’oz berilmagani muhojirlarning aybi emas. Ular biror bir jinoyat qilmagan. Shu bois ham ularga qo’yilgan cheklovlar olib tashlanishi kerak.

Rossiya migratsiya xizmati
Rossiya migratsiya xizmati (???)

“Najot” inson huquqlari tashkiloti rahbari Hayitboy Yoqubov bir muddat Rossiyada bo’lib o’zbekistonlik muhojirlar to’qnashayotgan muammolarni o’rgangan.

“Birinchi navbatda ularga byurokratik to’siqlar qo’yilmoqda. Hujjat olish jarayonini ataylab cho’zishayapti. Bu asosan mehnat ruxsatnomasini olish va registratsiya qilish. Bu bilan shug’ullnadigan tashkilotlar ham yo’q. Hammasi o’z manfaatini ko’zlaydi. Ular ichida o’zimizning fuqarolar ham bor. Yordam beraman deb aldash yo’liga o’tib ketgan. Keyin ishlab oylik maoshini ololmaganlar ham ko’pchilikni tashkil etadi”, – deydi Hayitboy Yoqubov.

Rossiya
Rossiyada millatchilik nafaqat siyosiy doiralarda balki axborot vositalarida ham targ’ib qilinadi. Jamoatchilik orasida kelgindilarga nafrat tobora kuchayib bormoqda, deydi o’zbek muhojirlari.

Faolning kuzatishicha Rossiya jamoatchiligida muhojirlarga munosabat keskinlashib bormoqda. Millatchilik siyosiy kuchlar va axborot vositalari tomonidan targ’ib qilinayotgani seziladi.

Rossiya federal migratsiya xizmatiga ko’ra, mamlakatga vizasiz kirish huquqiga ega bo’lganlar qayddan o’tgach 90 kun ichida chiqib ketishi kerak.

Ishlash uchun ruxsatnoma esa yangi qoidaga binoan ish beruvchi bilan tuzilgan shartnoma bo’lgan taqdirda bir yil muddatga beriladi.

Bu yangi qoidalar, deydi masala bilan yaqindan tanish mutaxassislar, muhojirlarni yashirinishga majbur etmoqda.

“Uralskiy dom” jamiyati rahbari Leonid Grishinning migratsiya bo’yicha yaqinda Rossiyda o’tgan konfenensiyada ta’kidlashicha ruxsatnoma olishni yangi qoidasi minglab muhojirlarni noqonuniy sharoitda qo’ygan.

[insert caption here]
Mehnat muhojirlari – Rossiya davlat idoralari uchun pul undirish manbai

Bunday migratsiya mavjudligi esa militsiya, migratsiya xizmati va boshqa tegishli idoralar xodimlari uchun korrupsiya, pul undirish vositasi bo’lib qolmoqda.

Rossiyada ishlab qaytgan fuqarolardan birining “Amerika Ovozi”ga aytishicha, unga ruxsatnoma olishda tanishlari ko’maklashgan. Aks holda buning iloji yo’q, deydi u.

“Tanishi bo’lmagan odam ko’chada qolib ketishi mumkin. Firibgarlarning qo’liga tushishi mumkin. Pasportini olib qo’yib, qul qilib ishlatishi mumkin”, – deydi u.

Mehnat muhojirlari soni jihatdan o’zbekistonliklar Rossiyada yetakchi o’rinda. Mahalliy faollar hisobicha ularning soni 3 million atrofida. Lekin ayrim manbalarga ko’ra bu son undanda yuqori bo’lishi mumkin.

O’zbekistonliklar son jihatdan ko’p bo’lishiga qarmasdan, deydi migrantlarning o’zi, ular Rossiyadagi eng tarqoq jamoalardan biri. Birdamlik ko’zga tashlanmaydi, o’zaro ishonch past.

“O’zbek muhojirlarida qo’rquv bor. O’zlari ham bilmaydi. Masalan o’n kishi yig’ilsa, boshqa odam noto’g’ri o’ylaydi deb bir-biridan xavfsiraydi”, – deydi yaqinda muhojirlikdan qaytgan fuqaro.

Aksariyat o’zbekistonliklar uchun mehnat muhojirligi tirikchilik qilishning yagona yo’li. Mamlakatdagi ishsizlik ularni turli yurtlarga tarqatgan. O’zbeklar chet elga chiqib har qanday o’g’ir ishlarga tayyor.

Mehnat muhojirlari
Mehnat muhojirlari orasida yoshlar ko’pchilik. Tanish-bilishingsiz bo’lmasa, hujjat ololmaysiz. Aldanib, firibgarlar qo’lida qul sifatida yashab yurganlar soni ham katta ekani aytiladi.

“Eng qora ishni faqat bizni odamlar qiladi. U yerdagilar bu ishlarni tan olmaydi. Kimlardir buni to’g’ri tushunadi, hurmat qiladi. Kimlardir esa buni tushunmaydi”, – deydi yana bir o’zbekistonlik.

Mahalliy aholisi kamayib borayotgan Rossiyada ishchi kuchiga talab oshib bormoqda. Hukumat bu boradagi siyosatini liberallashtirishi kerak.

Muhojirlikdan tushayotgan mablag’ O’zbekistonda iqtisodiy tayanch ekan, hukumat o’z fuqarolarini qadrlash uchun aniq harakatlar boshlashi lozim.

O’zbekiston va Rossiya hukumatlari o’rtasida mehnat muhojirlari, ular huquqlarini himoyalash to’g’risida bitim imzolangan. Lekin uning migrant ishchilar bu hujjat samarasini ko’rmayapti.